Anasayfa Forum Soru - Cevap Linkler İletişim

TÜRKİYEDE PEDİATRİK NÖROŞİRÜRJİNİN GELİŞİMİ ve ORGANİZASYONU


TÜRKİYEDE PEDİATRİK NÖROŞİRÜRJİNİN GELİŞİMİ ve ORGANİZASYONU

Saffet Mutluer

Ülkemizde pediatrik nöroşirürji ile ilgili ilk bilgiler XV. Yüzyıla aittir. Şerafeddin, Amasya şifahanesinde çalıştığı 14 yıllık süre içinde yazdığı “Cerrahiye-I İlhaniye” adlı kitabında (1465) çocukların cerrahi hastalıklarından da bahsetmiş olup, kitabında hidrosefali tedavisi ile ilgili bölümler ve gravürler vardır.

Bundan sonraki dönemde Osmanlı imparatorluğunun son dönemlerine kadar elimizde yeterli bilgi yoktur. II. Abdülhamit döneminde Avrupaya gönderilerek eğitim görmüş ve 1894 de ilk nöroşirürji ameliyatını gerçekleştiren Cemil Topuzlu paşa’nın çocuk cerrahisinden bahsettiği bilinmektedir. 1931 de İstanbul üniversitesinde çocuk cerrahisi dersleri anlatılmağa başlanmış, 1933 de ilk kez Haydarpaşa’da açılan çocuk cerrahisi kliniğinde bazı sinir sitemi anomalileri ve travmalarının cerrahi tedavisinin yapılmağa başlandığı bilinir. Daha sonraki yıllarda çocukların sinir sisteminin cerrahi hastalıklarının genel nöroşirürji uzmanlarınca tedavi edildiği görülür.

1947’de Şişli ve İzmir Çocuk hastanelerinde çocuk cerrahisi klinikleri açılmış, 1959’da Ege Üniversitesinde, 1962’de Hacettepe Üniversitesinde genel cerrahinin bir bölümü olarak çocuk cerrahisi birimleri açılmış olmasına karşın, nöroşirürji kliniklerinde de pediatrik nöroşirürji gibi bir kavram ayrıca gündeme gelmemiştir. Sait Naderi arkadaşımızın emek verdiği Türk Nöroşirürji tarihi makaleleri içinde bu konularla ilgili yeterli bilgi vardır. Hocalarımız genel nöroşirürji aktivitesi içinde çocuk hastaları da tedavi etmişlerdir. Örneğin benim kendi ailemden bildiğim, teyzemin, kayınbiraderinin oğlu 1959 da bebekken hidrosefali tanısıyla Feyyaz hoca tarafından Pudenz şantı takılarak tedavi edilmişti ve kendisi halen hayattadır.

1972 yılında Ege Üniversitesi tıp fakültesini bitirdiğimde, Cerrahi bir branşa yönelme isteğim, O zaman EÜTF nöroloji kliniğinde doçent olan dayımın da yönlendirmesiyle Nöroşirürji olarak belirlendi. Ben başladığım tarihte Doçent olan Erdem Tunçbay, 1966 yılında Prof.Bedriye Kot’un daveti ile ABD den dönerek Ege Üniversitesinde Nöroşirürjiyi başlatmıştı. 1969 yılında babam disk hernisinden ameliyat olduğunda kendisiyle tanışmıştım. Ben başladığımda Türkiye’de Nöroşirürji ayrı bir ihtisas olmuştu. Genel cerrahiden başlama gibi dolambaçlı yollara gerek kalmamıştı. O dönemdeki herkes gibi benim de ihtisas yaptığım yıllar, sayı azlığından, ülkedeki terör ortamından, kötü ekonomiden dolayı zorlu yıllardı.

Hocam Prof. Erdem Tunçbay’dan onun Amerika yıllarında Northwestern üniversitesindeki ihtisas dönemi öykülerini dinlerken, daha 1950-1960 lı yıllarda pediatrik nöroşirürji uygulamalarının Children’s Memorial hastanesinde yapıldığını, asistan olarak belirli sürelerde burada rotasyon yaptıklarını öğrenmiştim. Erdem hocanın öğrettiği gibi o sıralar zor bulunan V-A şantları takarken, disrafizmleri tamir ederken sorunlarını kendimizce çözmeğe çalışırdık. Çok sıkıntılı bir işti açıkcası.

Ege Üniversitesindeki Genel cerrahi ve Nöroloji’nin mahkemelik olan nöroşirürjiyi kendi bünyesine alma çabalarından epeyce sonra, 1973 yılında, o zamanki adıyla “Kürsü” olduk. Erdem hocamız, daha o yıllarda, Nöroşirürjinin gittiği yolda çok gelişmeler olacağını, herkesin herşeyi yapması yerine klinik içinde belirli konuların belirli kişilerce yapılması gerektiğini, böylelikle bilimselliğin ve kalitenin artacağını savunurdu. 1977 yılında ihtisasımı tamamlayıp uzman olduğumda, bazılarımız için uğraş konularımız belli olmuştu. Nurcan Özdamar mikrovasküler cerrahi için Yaşargil Hoca’nın yanına gitmişti. Mehmet Eti ağrı ve fonksiyonel cerrahi için Los Angeles’e yollanmıştı.

Benim yolum da belli olmuştu. O zaman 32 yataklı servisimizde 6 yatak çocuk hastalara ayrılmıştı ve ben sadece pediatrik hastalarla ilgilenmeğe başlamıştım. O dönemlerde çok nöroşirürjien yoktu. Ege Üniversitesi olarak İzmir hastanelerine nöroşirürji desteği vermeğe başladık. 24.09.1979 tarihli kürsü kurulu kararıyla İzmir Behçet Uz Çocuk hastanesinde haftada 2 gün, geçici görevle hizmet vermem kararı alındı. O dönemde haftada iki gün, ortopedi servisinde pediatrik konsültasyonlara bakar ve ortopedi ameliyathanesinde de pediatrik nöroşirürji ameliyatları yapardım.

Bu aralarda Northwestern Üniversitesinden Prof.Anthony J. Raimondi ile yazışmağa başlamıştım. Olur yanıtı geldiğinde Türkiye’de 12 Eylül darbesi gerçekleşmiş ve yurt dışına çıkışlar yasaklanmıştı. Buna rağmen özel izinle 28 Ekim 1980 günü Chicago’ya yola çıktım. Gittiğim zaman A.J. Raimondi, Northwestern üniversitesinde Nöroşirürji kliniği direktörü olmuştu ve David G. McLone, Children’s Memorial hastanesinde Pediatrik Nöroşirürji divizyonun başkanıydı. O güne kadar öğrendiğim dışında çok farklı şeyler olduğunu ilk günler öğrendim. Prof.Raimondi haftada iki gün vizit yapar, ahret soruları ile hepimizi terletirdi. Bu yüzden geceleri kütüphanede geçirir sürekli sorulara yanıtlar bulmağa çalışır, ertesi vizitte hemşire odasına dalıp seminer gibi konu anlatırdık. Burada Miyelomeningosel takımı ne demek? Temiz aralıklı kateterizasyon nedir? Reye sendromu nasıl tedavi edilir? V-P şant ve komplikasyonları, az şant bol revizyon, laminotomi, posterior fossa kraniotomisi, total kranial çatı rekonstrüksiyonu vb.. o güne kadar bilmediğim bir çok kavramı öğrendim.

Bu arada araştırmanın Nöroşirürjinin ayrılmaz bir parçası olduğunu, herkesin klinik dışında ayni zamanda deney laboratuvarlarında çalıştığını gördüm. LOCI (Laboratory for Oculo Cerebral Investigations) laboratuvarında çalışmalara başladım. Herkes birbirinin projelerine yardım ediyor ve bir aile gibi sorumluluklar ve işler paylaşılıyordu. Devre arkadaşım Yasuo Yamanouchi farelerle, ben de civcivlerle çalışıyorduk. Benim yaptığım mekanik disrafizm oluşturma çalışmaları arasında bu günkü “Premature disjunction” teorisinin temeli olan Lipomeningosel modelini yarattım bu da bana Northwestern Üniversitesinin 1981 Anne Addington ödülünü getirdi. 1982 yılında tekrar Ege Üniversitesine döndüm. Dönmemden önce David G. McLone benim ISPN e üye olmam için teklif mektubunu yazmıştı bile. Yani onlara göre ben artık pediatrik nöroşirürjien olmuştum.

Döndükten sonrada sadece ve sadece çocuk hastalarla ilgilenmeğe devam ettim. O dönemde bu konuda çok eleştiri almıştım, tek bir konuyla ilgilendiğim için. Hatta bu subdivizyon konusunda Erdem hocaya bir başka hocamızın “Erdem, ne yapıyorsun, sen bir kolunu kesiyorsun” dediğini biliyorum. 1984 yılında ilk kez üye olarak katıldığım ISPN Kahire toplantısında bildirimin başında, slaytlarımı yere döküp karıştıran Araplara karşın, o dönemin en popüler Pediatrik Nöroşirürjieni olan Fred Epstein ve Harold Hoffman’ın teselli ve övgü sözcüklerini hiç unutmuyorum.

Ondan sonrasında ISPN toplantılarına aksatmadan katılmağa çalıştım.

Yusuf Erşahin öğrenciliğinde kendini göstermiş başarılı bir insandı. Nöroşirürji ihtisası içinde 01.02.1987-30.01.1988 tarihleri arasında A.B.D.’de Northwestern Üniversitesine bağlı The Children’s Memorial Hastanesi pediyatrik nöroşirürji departmanına yollanmış, 1988 yılında ihtisas sınavından sonra zorunlu hizmet ve askerlik görevlerini tamamladıktan sonra E.Ü.T.F. Nöroşirürji anabilim Dalı’na dönerek Yardımcı Doçent olarak pediyatrik nöroşirürji ünitesinde çalışmağa başlamıştı. Yusuf’’un ABD de olduğu dönemde New York’taki İkiz kulelerin ayakta olduğu dönemde onun hemen altındaki otelde yapılan ISPN kongresine beraberce katılmış ve David G. McLone’un desteklemesiyle, bir ISPN kongresini Türkiye’de yapmak üzere proposal vermiştim.

1990 lı yıllar Türkiye’deki pediatrik nöroşirürji aktivitelerinin hız kazandığı yıllardır. İlk üç senesinde benim hayal bile etmediğim, beni çok mutlu eden gelişmeler oldu.

Diğer üniversitelerde de pediatrik nöroşirürjinin gelişmesine paralel olarak bu konuya ilgi duyulmasıyla Marmara Üniversitesi Nöroşirürji Anabilim Dalından Dr.M.Memet Özek Ağustos 1990- Ekim 1991 yılları arasında Newyork Universitesi Pediatrik Nöroşirürji departmanında Prof.Fred Epstein’in yanında çalışarak pediatrik Nöroşirürji eğitimi aldı. Gazi Üniversitesi Nöroşirürji Anabilim Dalından Dr.Kemali Baykaner de 24 Mayıs-15 Ekim 1993 tarihleri arasında Kanada’da Toronto Hospital for Sick Children hastanesinde Prof.Harold Hoffman’ın yanında eğitim gördü. Bu katılımlar ülkemizde pediatrik nöroşirürjinin ileri gitmesi için bir ivme olmuştur.

Erdem Hoca ve ben, pediatrik nöroşirürjinin artık ülkemizde de olgunlaştığı ve kendine yeni bir yol çizmesi gerektiği, bilim dalı olarak organize olması gerektiğine inanarak hazırlıklara başlamıştık. Tam bu sıralarda Prof.Dr. Necmettin Pamir’in YÖK’e başvurusu ile haziran 1991 de Marmara Üniversitesinde Pediatrik nöroşirürji bilim dalı oldu. 11 şubat 1992 de Ege Üniversitesinde (ve 19 Kasım 1993 de Gazi Üniversitesinde) Pediatrik Nöroşirürji bilim dalı olarak ilan edildi. (Bunları daha sonra Atatürk, Akdeniz ve Erciyes üniversiteleri takip etti)

Artık belli bir olgunluğa ulaşılmağa başlanmıştı. Daha organize bir şekilde olgunlaşmak için, ülkemizde kendini full-time pediatrik nöroşirürjiye yönlendirmiş kişileri bir arya getirmeğe karar verdim. 6 temmuz 1992 tarihinde gönderdiğim davet mektubu ile 23.7.1992 günü Ege Üniversitesi Nöroşirürji kliniği kütüphanesinde bir Dr.M.Kemali Baykaner, Dr.M.Memet Özek, Dr.Yusuf Erşahin ve ben biraraya gelerek pediatrik nöroşirürjinin ülkemizdeki organizasyonu için çalışmalara başladık. Tüm günü dolduran heyecanlı ve uzun bir çalışmadan sonra 12 maddelik bir protokol ortaya kondu. [EK-1]

Pediatrik nöroşirürjinin tanıtımı ve yaygınlaştırılması için bilimsel toplantılar ve çalışmalar yapılması, ulusal ve uluslararası katılımın arttırılması, ortak çalışmalar yapılması ve bu konuda eğitim çalışmalarına hız verilmesi gibi amaçlar belirlendikten sonra; kendi içinde çalışma prensipleri ortaya kondu.

Dünya ve Avrupa’da örnekleri görüldüğü gibi ayrı bir “Pediatrik Nöroşirürji Derneği” kurmak yerine Türk Nöroşirürji Derneği (TND) bünyesinde bir çalışma gurubu oluşturarak amaçları doğrultusunda çalışmaların sürdürülmesi kararlaştırıldı. Bu amaçla Türk Nöroşirürji Derneği başkanlığı’na dört imzalı bir yazı ile 23.7.1992 tarihinde başvurarak istek iletildi. . [EK-2]

Türk Nöroşirürji Derneği başvuruyu hemen değerlendirerek 8.8.1992 tarihinde yapmış olduğu yönetim kurulu toplantısında bu isteği kabul ederek, 18.8.1992 tarih ve 169/630 sayılı yazısı ile ve o tarihteki TND başkanı Prof.Dr.Ertekin Arasıl’ın imzası ile gönderdiği yazıda, TND çatısı altında Pediatrik Nöroşirürji gurubunun çalışmalarına olur vermiş ve 1993 yılı TND sonbahar sempozyumunun Pediatrik Nöroşirürji gurubunca yapılmasına karar vermiştir.

Pediatrik Nöroşirürji gurubunun (PNG) bundan sonraki toplantısı Bursa’da 8 Kasım 1992 de TND sonbahar sempozyumu sırasında yapılmış ve 1993 sonbahar sempozyumunun Pediatrik nöroşirürji konusunda yapılmasının hazırlıklarına başlanmıştır. Bu arada uluslarası üyeliklerin arttırılması için ISPN üyesi olan M.Memet Özek ve Saffet Mutluer tarafından Dr.Baykaner ve Dr.Erşahin’in ISPN e üye kabul edilmesi için girişimde bulunulması ve organizasyon aşamasında olan European Society for Pediatric Neurosurgery (ESPN) üyelik başvuruları yapılması kararlaştırıldı.

13-14 kasım 1993 de Pediatrik Nöroşirürji Gurubunun organize ettiği TND sonbahar sempozyumu İzmir Hilton otelinde yapıldı. İngilizce ve simültane tercümeli yapılan sempozyuma davetli konuşmacı olarak Prof.Harold Hoffman, Prof.Anthony Raimondi, Prof.Fred Epstein, Prof.Concezio DiRocco, Prof.Niels Sörensen, Prof.Christian Saint-Rose, Doç.Dr.Aydın Sav ve PNG üyeleri konuşmacı olarak katıldılar. 250 kişinin katıldığı, katılımcılardan ücret alınmayan çok başarılı ve eğitici bir sempozyum, uluslararası katılımla PNG tarafından gerçekleştirilmiş oldu. Yanılmıyorsam ülkemizdeki bir nöroşirürji toplantısına ilk kez bu kadar yabancı konuşmacı gelmişti. Bundan sonrası için kötü bir örnek mi oldu, yoksa dünyaya açılmamızda bir basamak mıydı bunu tarihe ve sizin yorumlarınıza bırakıyorum.

Bu gelişmeler olurken Hacettepe Üniversitesinden Dr. Nejat Akalan, daha sonra Ankara üniversitesinden Dr.Mehmet Selçuki pediatrik Nöroşirürji grubuna katıldılar. 1994 yılında o zamanki ISPN başkanı Robin Humphrey’e ISPN kongresini İstanbulda yapmak üzere, PNG den ve başarılı geçen uluslar arası katılımlı 1993 sempozyumundan da sözederek tekrar resmi bir başvuru yazısı yazdım.

Evet, Pediatrik Nöroşirürji ülkemizde artık tanınmağa ve bir disiplin olarak kabul görmeğe başlamıştı ama yaygınlaşmağa ve daha iyi organize olmaya ihtiyacı vardı. Bu nedenle kendi aramızda konuşarak, ortak noktalarda daha iyi anlaşabilmek, pediatrik nöroşirürji kavramları ve yöntemleri konusunda fikir alışverişi yapmak üzere, 5-6 ağustos 1995 tarihinde İzmir’de bir uzlaşma konferansı düzenlemeğe karar verdik. Bunun üzerine Pediatrik nöroşirürji ile uğraştığını bildiğim kişileri bir mektupla bu toplantıya davet ettim. Konu olarak “hidrosefali ve disrafizmler” seçildi. Bu toplantıya, kurucular olarak ben, Özek, Baykaner ve Erşahin dışında, Nejat Akalan, Mehmet Selçuki, Pamir Erdinçler, benim yanımda daha önce rotasyona gelen Saim Kazan, Yusuf Tüzün ve Hayati Atabay ile Özek’in yanında rotasyon yapan Tufan Hiçdönmez davet edildiler. Konuk konuşmacı olarak Çocuk Cerrahı Ali Avanoğlu ve Ortopedist Akın Kapubağlı çağırıldı.

Ege Üniversitesinde İki gün birbirimizi kırmadan, düzeyli ama kıran kırana bilimsel bir tartışma yaşadık. Bu gün, toplantılarımıza katılan herkesin hoşuna giden kıran kırana Pediatrik nöroşirürji atışmaları o toplantının anısıdır. Bundan sonrasında diğer Pediatrik nöroşirürji konularının konsensüs toplantılarında, daha geniş katılımla sürdürülmesi kararı verildi. Bu arada gurubun çalışmalarını düzenleyen bir iç tüzük belirlendi. 1996 yılında Memet Özek Marmara Üniversitesi vakıf binasında, 1997 yılında Kemali Baykaner Gazi Üniversitesi hastanesinde konsensüs toplantıları düzenlediler.

Gazi Üniversitesinde yapılan PNG toplantısında önemli bir karar alındı. Konsensüs toplantılarının 3 yıl dönemli bir kursa dönüştürülmesi. Nöroşirürji Derneği çatısında ilk grubu kuran “Pediatrik Nöroşirürji Grubu” bir ilke daha imza atıyor ve ülke çapında bir bilimsel kurs düzenliyordu. Bunu 25 Mart 1997 tarihli bir yazı ile O zamanki TND başkanı Nur Altınörs’e ilettik ve TND yönetim kurulunda onaylanarak kurslarımız başlamış oldu. . [EK-3]

Bu, Nöroşirürji ailesi içinde organize ve sürekli, ilk eğitim aktivitesidir. İlk üç dönem kursların 1998 de İzmir, 1999 da İstanbul ve 2000 de Ankara’da yapılmasına karar verildi. Kurs konuları da konsensüs toplantılarımızda belirlenen şekilde sürdürüldü. 1998 deki İzmir’de yapılan kursun kapanış töreninde PNG flamasını bir sonra kurs yapacak kişiye törenle devrederek bir gelenek başlatmış oldum. (2000 den sonra bu geleneği ISPN de yansıttık)

Bu gelişmeler olurken ISPN 1997 Verona toplantısında, 2000 yılı ISPN kongresinin İstanbul’da yapılması kararı çıktı.

Kurslar giderek artan katılımla yapılırken 2000 yılında Ankara’da Hacettepe Üniversitesinde Nejat Akalan’ın düzenlediği kursta yapılan iş toplantısında önemli bir karar alındı. O zamana kadar grup başkanlığını ben yürütmekteydim. İlk defa bir seçim yapılarak görev dağılımı yapıldı. Memet Özek iki yıllık bir dönem için grup başkanlığına seçildi. Diğer önemli bir karar da kursların artık 3 büyük şehir dışında grup üyelerinin bulunduğu şehirlerde yapılacak olmasıydı. Diğer önemli bir karar kursların 23 Nisan civarındaki tarihlerde yapılma kararıydı. Bu kursta “Aplazia Kutis Kongenita” konusunu anlatan Kemali Baykaner’in bu konudaki engin deneyimi (!) olduğu söylentisi hala günümüze kadar gelmektedir.

2000 yılının en önemli olayı International Society for Pediatric Neurosurgery’nin 28. yıllık kongresini İstanbul’da yapmamızdır. ISPN kongreleri isme verilmekle birlikte, PNG olarak görev ve sorumluluk alan arkadaşlarımı her zaman şükranla anıyorum. Ülkemiz nöroşirürji topluluğu için de, bir dünya kongresinin ülkemizde yapılmasının önemli olduğunu düşünüyorum. Bir milenium dan diğerine geçerken yapılan ve çok başarılı bulunan bu dünya kongresinin ISPN topluluğunda her zaman anıldığını belirtmek isterim. Pediatrik Nöroşirürjinin en önemli isimlerinden Prof A.J. Raimondi için yaptığımız anma töreni hiç akıllardan çıkmadı (Benim için bir vefa borcu idi). PNG üyelerinin toplantı sorumlusu olarak, oturumlar süresince her şeyi yakından izleyip, hiçbir aksaklığa izin vermemeleri de ISPN ortamında hala konuşulanlar arasında.

Yeni bir yüzyıla girdiğimizde PNG üye sayısı da artmıştı. TND içinde çok eleştiri alan konularda birisi, üye almaktaki seçiciliğimiz ve kısıtlı sayıda üyemizin olmasıydı. Ancak her zaman bunun bir çalışma grubu olduğunu, bilimsel toplantılarımızın herkese açık olduğunu ancak gruba girecek kişilerin ağırlıklı olarak pediatrik nöroşirürji ile uğraştıklarını kanıtlamaları gerektiğini defaten belirttik.

PNG kurslarına başlarken, ideal kursiyer sayısının 50-70 arası olduğunu konuşmuştuk ama hiçbir zaman 100 ün altında kalmadık, 200 lere yaklaştığımız çok oldu. Üç dönemlik kursu tamamlayarak sertifika alanların sayısı da bu gün için 200 ü geçti.

2. Dönemin ilk kursunu Manisa’da Celal Bayar Üniversitesinde yaptık. Kurs başkanı M.Selçuki ile K. Baykaner arasındaki espri bu kursu unutulmaz kıldı. Baykaner sürçü lisan eyleyip “Manisa’ya geldik bir kayısı bile yiyemedik” deyince kahkahalar doğal olarak patladı. (Malatya Kursunda kendisine Malatyanın inciri (!) ayrıca takdim edildi.) 2002 yılının PNG kursu Antalya’da Saim Kazan tarafından yapıldı. Bu kursun iş toplantısında PNG grubunun 2 yıl için yeni başkanı olarak Mehmet Selçuki seçildi.

2003 yılı PNG kursunu Erzurum’da Yusuf Tüzün düzenledi. Palandöken eteklerinde nisan ayında henüz karların tam erimediği ortamda kursu yaptık. Yıllar sonra hiç görmediğim doğduğum yer, Pasinler’i bu sayede görme şansım oldu. Bu kursta da günün konusu Saddam’ın Tikrit’e benim de Hasankale’ye kaçtığım şeklindeydi. Bu yine Selçuki’nin başının altından çıkmıştır ya, günahını almayayım ben Kaya Aksoy’dan duydum. Ülkenin zor ulaşılır bir bölgesi olmasına karşın kursiyer sayısı yine 100 ün altında değildi. Erzurum dönüşü lober pnömoni olup bir ay bol antibiyotikli zorunlu tatil yapmam günübirlik Hasankale’ ye kaçmamın bir sonucuydu, herhalde.

3. dönem kursun 1. si Kaya Aksoy tarafından Bursa’da Uludağ üniversitesinde düzenlendi. Bu kurstaki iş toplantısında Nejat Akalan PNG gurubunun yeni başkanı oldu. 2005 Yılı kursu Kayseri’de Suat Öktem, 2006 yılı kursu Malatya’da Çağatay Önal tarafından düzenlendi ve kursta Yusuf Erşahin PNG grubu yeni başkanı olarak seçildi. Bu toplantıda TND’nin yeni düzenlemeleri doğrultusunda “Pediatrik Nöroşirürji Eğitim ve Öğrenim Grubu”nun (bizim iç tüzük olarak alışageldiğimiz) grup yönergesi

TND ana yönergesine uygun hale getirilip oylanarak kabul edildi.

Bu gün Pediatrik Nöroşirürji grubu, yukarıda adı geçmeyen Ahmet Çolak, Tufan Hiçdönmez, Pamir Erdinçler, Nurperi Gazioğlu, Adnan Dağçınar, Volkan Etuş, Semih Keskil, Ağahan Ünlü, Celal Bağdatoğlu, İsmail Hakkı Tekkök, Nurullah Yüceer ve yeni kabul edilen üyelerle 25 kişilik küçük ama etkin bir gruptur. Bu grup adeta aile bağlarıyla birbirine sımsıkı bağlı, destekleyici, gelişime açık, üretken bir yapıdadır.

Üyelerimiz uluslarararası olarak ta kendini kanıtlamış olup ESPN ve ISPN üyesi olarak Avrupanın bir çok ülkesinden daha kalabalık temsil ediliyoruz. Senelerdir Özek ve Akalan ESPN kurslarında, EANS kurslarında eğitmen olarak yer almaktadır. Özek halen ESPN sekreteri olup geleceğin ESPN başkanıdır. Ben de, ESPN de bir çok görevden sonra ISPN deki (en eski Türk üye olarak) üyelik komitesi başkanlığını yürütüyorum. İleriye yönelik başkan adayları arasında adım geçiyor. Child’s Nervous System dahil bir çok uluslar arası dergide editör olarak yer almaktayız.

Dünü size anlattım, tarihti. Yarın umut dolu, ama bilmiyoruz. Bu günü değerlendirip, ileriye daha ileriye gitmek için başarılarımızı sürdürmeliyiz.